Emakumeak musika historian

 DONOSTIAKO MUSIKA ESKOLAK musika kultura zabaltzeko egiten duen lana ikarragarri itzela da. Oraingo honetan musika historian urte askotan ahaztuak izan diren emakumeak gugana ekarri egin dizkigute eta baliabide zoragarri honetan ezagutu ditzakegu. 

Batzuk gelan ezagutu baditugu ere, ikusiko duzuen bezala pila bat izan dira musikan papera inportante bat bete dutenak, baina tamalez urte askotan zehar isilduak izan dira; lan honi esker, ahazteari utziko diegu.

Konpositoreen bideoak

Pasa den ikasturtean Lasarteko musika-mintegian elkar lanean aritu ginen Medellin Orkestrako konpositoreen biografiak euskaratzeko. Guztira 4 bideo euskaratu ditugu: MOZART, BACH, VIVALDI eta BEETHOVEN.

Hemen uzten ditut denon eskura egon daitezen, ez dira oso luzeak, gutxi-gorabehera 10 minutukoak, eta nire ustetan, zoragarriak! AUPA TALDE!!!!

"Vivaldi bere tintan"

Musika-mintegian Medellin Orkestrako konpositoreen biografiak ezagutu ondoren elkar lanean aritu gara eta Vivaldiren biografia ere euskaraz prest dago. Oraingo honetan, itzulpenean eta ahotsean Irune Urteaga aritu da, eta emaitza itzela izan da. Udaberrian sartuta gaudela aprobetsatuz maila batzutan bideo hau hasi gera ikusten. 

Animatu ere ikustera, oso polita gelditu da! 

"Beethoven en su tinta"

Umeei zuzendutako konpositoreen biografiak bideo-formatoan bilatzen nengoela, altxor honekin egin dut topo. Medellineko orkestrak (Kolonbia) familientzako kontzertu pedagogikoak eskeintzen ditu hainbat musikari handiei buruz: Mozart, Prokofiev, Beethoven eta Bach, besteak beste. Kontzertu horietan Javier Covok ilustratzaileak zuzenean marrazten du kontalaria eta orkestrarekin batera eta gendeari kontzertu horien berri emateko bideo-laburpen batzuk sortu dituzte. Beethovenena izan da egin dudan aurkikuntza eta hainbeste gustatu zait euskaratzera animatu naizela. Hementxe uzten dizuet, espero gustuko izatea! 

Vivaldi ezagutzen

Aprendo TV kanalean musikarako proposamen batzuk dituzte eta horien artean Vivaldiren bizitzaren laburpentxo hau topatu dut umeei zuzenduta.  Vivaldiren udazkena lantzen ari garenez oso aproposa iruditu zait, beraz euskaratzera animatu naiz. Ea txikiek gustuko duten!

Jatorrizko bideoa "Conociendo a Vivaldi"

Kontzertu pedagogikoa eskolan!

Gaur oso egun berezia izan dugu goiko eskolan. Donostiako musika-eskolako musikariak bertaratu dira kontzertu bat guri eskeintzeko. Bai izan garela pribilegiatuak!! Musikaren bitartez konpositore batzuen nortasun bromazale erakutsi digute eta haiei buruzko bitxikeri asko ere kontatu dizkigute. Zenbat ikasi dugun! 

Kontzertu osteko jarduera batzuk ere prestatu dizkigute, beraz gelan ere bizi izandakoa gogoratuko dugu. 

Iturria: MUSIKA ENTZUNALDI AKTIBOAK

Konpositoreen biografiak: klasizismotik erromantizismora.

Bigarren hiruhileko honetan konpositoreen aurkezpenekin jarraitu dugu eta hauek izan dira ezagutu ditugunak: Francesca Caccini, Beethoven, Paulina Duchmbge, Modest Mussorgsky, Johannes Bramhs, Felix Mendelssohn eta Clara Schumann.

Lan bikaina neska-mutilak!

LH6B

LH 6A

Konpositoreen lehenengo biografiak

6. mailako ikasleek ikasturte osoan zehar gizon-emakume konpositore batzuen bizitza eta garai historikoa ezagutzen ari dira.

Lana nirekin prestatzen dute eta gutxi-gorabehera saio bakoitzean ikasle baten aurkezpena ikusten dugu. Hasierako 10 minutuak erabiltzen ditugu horretarako. Momentuz, Erdi Aroan hasi eta Barrokoan bukatu dugu eta bidean Kassia, Alfontso X. "Jakintsua", Hildegard von Bingen, Juan de Antxieta, Franccesca Caccini, Bach, Kalam eta Palestrina izan dira ezagutu ditugunak.

LH6A

LH 6B

Konpositoreen biografiak. "Google aurkezpenak"

Ikasturtean zehar ikasleek konpositoreei buruzko aurkezpenak egingo dituzte; ikasle bakoitzak bat egingo du. Hasiera batean aurrez aurreko ahozko aurkezpenetan pentsatzen aritu nintzen baina musukoekin egiteak jarduera zaildu egiten du. Horregatik aurrez aurre egin beharrean, eskolan audioa grabatuko dute eta informazio guztia (audioa, argazkiak eta musika-lanaren bideoa) google aurkezpenak dokumentu batean aurkeztuko dute. Ikasle guztiekin konpartituko dudan dokumentua izango da hori, beraz bertan ikasle guztien biografiak jasoko dira. Konpositoreen biografia aurkezteaz gain, garai historikoari buruzko hainbat ezugarri ere aipatu beharko dituzte. 

Lan hau burutzeko Classroom martxan jarri dut, ikasleek beharko duten material guztia biltzeko oso erosoa delako.

Lana egiteko ARGIBIDEAK lotura honetan ikus ditzakezue.

Saio bakoitzean hasierako 10 minutuak (+-) eskeiniko dira aurkezpenak egiteko. Aurkezpena amaitzerakoan, entzundakoari buruzko galderak egiten dizkiet.

Informazio guztia FITXA batean jasoko dute, hori da audioan grabatu beharko dutena.

Informazioa WEB orri honetatik jasoko dute:

Ikasle bakoitzak nahi duen konpositorea aukeratuko du eta izena-emateko orria gelan jarriko da. 

Gelako paretan, denbora lerro bat jarriko dugu eta konpositoreak ezagutu heinean, haien argazkiak kokatu ditzakegu dagozkien garai historikoan. 

Historian kuxkuxeatzeko dudan joeraren ondorioz, denbora lerroan Dionisio Eskasa, gure urteak zenbatzeko sistemaren asmatzailea, agertzen denez informazio pixka bat gehitu nahiko nuke. Ez da konpositoreen lanari dagokion gaia baina tira, hortxe doa!  

Aitzinetakoek oso modu desberdinetan zenbatzen zituzten urteak. Greziarrek adibidez Olinpiaden bitartez egiten zuten. Hauek, gaur egun bezala, lau urtetik behin ospatzen ziren eta gertaera inportanteak honen arabera zenbatzen ziren. 

Adibidez, Perikles-ek, Atenaseko oso politikari inportante bat zena, hirurogeita hamazazpigarren Olinpiaden bigarren urtean gorbenatu zuen. Hau bai zela konplikatua!!

Erromatarrek erabiltzen zuten sistemak aldiz, Erromako hiriaren sorkuntzan dauka abiapuntua. Urte hori 1 urtea ad Urbe Condita edo 1 urte a.U.C. izendatzen zen. Erromaren sorrerari buruz oso bideo polita ikus dezakezue azkenengo loturan.

Romulo eta Remo

Erromatarren sistema erabiliko dugu Erdi Aroan murgiltzeko. 1228. urtean a.U.C. Dionisio Eskasa izeneko fraile bat bizi zen. Behingoz berari buruz ari naiz!  Jatorriz, Siriakoa zen eta oso aditua zen matematiketan. Dionisiok Bibliako datu batzuk aztertuz, Jesukristoren jaiotza 754. urtean a.U.C. izan zela kalkulatu zuen. Data hau onartua izan zen eta Kristau Erari hasiera eman zion. Beraz, erromatarren sistemako data hori gure sistemara itzultzen badugu 525. uretan Kristo ondoren (k.o.) izango litzateke.

Gernikako bonbardaketa.

Atzo, apirilak 26, 83 urte bete dira Gernika  bonbardatua izan zela. Aurten gai hau 6. mailan landu nahi nuen baina bizitzen ari garen egoera dela eta, ezin izan dugu behar bezala egin. 

Dena den, gertaera honi buruz jakin eta ausnartu dezakegu etxean gaudela eta hortaz, hemen partekatzen dizuet sortu nuen materiala. Kultura-iturri batzuk baliatuz (Francisco Escudero, Picasso eta Ken Zazpi) umeek gertaera hau ezagutu dezakete. 

Memoria historikoa ezinbestekoa da oraina eta etorkizuna  ulertzeko, iraganeko gertaerak ezagutu behar ditugu izandako erruak ez errepikatzeko, barkatzeko, injustizien kontra mugitzeko, gerren kontrako aldarrikapena egiteko...

Klikatu irudian eta iraganera bidaiatu! 

Felix Mendelssohn. "Uda gau bateko ametsa"

Felix Mendelsson konpositore alemaniar bat izan zen, eta bere ahizpa Fanny bezala, ume prodigioa. Hamaika urtekin piano eta biolinarako hirukote eta sonata bat idatzi zituen.

"Uda gau bateko ametsa" William Shakespearek idatzitako komediarik ospetsuena da eta Felixek bere nerabezaroan obra hau irakurri ondoren harentzako obra-musikal bat idaztea erabaki zuen. 17 urte zituela obra honentzako Obertura bat konposatu zuen. 

17 urte beranduago Prusiako enperadoreak antzerki-lan horrentzako musika osoa idaztea enkargatu zion eta Felixek musika-lan horri osotasuna eman zion: Oberturatik aparte, beste hamabi mugimendu gehiago idatzi zituen orkestrako atalak zein ahotsarenak tartekatuz. Hauetatik guztietatik ezagunen diren mugimenduak hauek dira: Scherzo, Marcha Nupcial, Intermezzo eta Nocturno.

Ipuin labur honetan ezagutuko duzue Shakesperen istorioa, baita Mendelssonhnek idatzitako musikaren erakusketa bat.

Fanny Mendelssohn

Talentu handikoa den erromantizismoko konpositore baten sarrera bat prestatzen ari naiz, zein Mozart bezala, ume prodigioa izan zen. Felix Mendelssohneri buruz ari naiz, eta haren gaitasun handiak disziplinari eta lanari esker garatuak izan ziren haren haurtzaroan. 

Halere, Felixeri buruz hitz egin baino lehen, haren ahizparen bizitza kontatu nahi dizuet:  Fanny Mendelssohn, Felix baino gaitasun gehiago izan zituen neskak.

Garai horretan,  XIX. mendean, emakumezkoa ala gizonezkoa jaiotzeak pertsona baten etorkizuna baldintzatzen zuen.
Abraham, Fanny eta Felixen aita, haren luxuzko etxean kontzertu batzuk antolatzen hasi zen. "Igande Musikalak" deitzen ziren eta bertan, gure anai-arrebek publikoaren aurrean jotzen zuten.
Abrahamen asmoa Felixen etorkizuneko ibilbide profesionala musikari bezala poliki-poliki zabaltzea zen. 

Hala eta guztiz ere, Fannyrekiko zuen asmoa zeharo desberdina zen. Aitaren hitzetan, inoiz ezingo zuen musiko profesionala bilakatu, andre baten tokia etxe barruan egon behar zuelako. Fannyren talentu miresgarri hori etorkizuneko senarrari atsegin egiteko baino besterik ez luke balioko. Ikaragarria, ezta?
Baina ez pentsatu Abraham gaiztoa zela. Asko maite zuen bere alaba, eta bere ustearen arabera erabaki hori Fanyrentzat hoberena zen. Beraz, Fannyren gaitasun musikalak ez ziren kaleratzen, bere sormena etxe barruan geratzen zen.

Bitartean, Felix musikari handia bilakatzen hasi zen, eta Fannyrekiko zuen miresmena handia zenez, eskeintzen zituen kontzertuetan Fannyk asmatutako obrak interpretatzen hasi zen bere lanak izango balira bezala. Obra horiek oso harrera ona izan zuten publikoaren aurrean. Izan ere, Viktoria Erreginaren aurrean kontzertu bat egin behar izan zuenean Erreginak gehien estimatzen zuen musika-lana jotzea agindu zion. Lan hori ITALIANA deitzen zen, Fannyk asmatutakoa. Felixek Erreginari aitortu behar izan zion musika-lan hori bere ahiazparena zela.

Denbora pasa ahala, Fannyk ezkondu eta ume bat izan zuen.  Hori zela eta, musika alde batera utzi behar izan zuen. Halere, urte batzuk pasa ondoren, garai batean etxean egiten zituzten "Igande Musikalak" berreskuratzea erabaki zuen. Instrumentu-joleak eta abeslariak elkartu zituen eta musika-talde horren zuzendari bihurtu zen. 
Kontzertu horiek Berlinen oso arrakastatsuak bihurtu ziren eta Fanny bere konpositore faboritoen lanak, anaiarenak barne, eszenaratzen zituen. Alabaina, arrakasta gehien lortzen zuenean berak asmatutako musika interpretatzerakoan zen.
Kontzertu horietara Paganini, Liszt ala Clara Schuman bezalako musikari handiak bertaratzen ziren.

Bere aita hiltzerakoan, tristura sakonean amildu zen eta igandeko kontzertuak bertan behera utzi zituen. 
Indarrak berreskuratu zituenean  Felixeri laguntza eskatu zion idatzitako obra musikal batzuk interpreta zitzan. Hala ere, denboraren poderioz Felixen pentsamendua garai hartako baloreetara moldatu zen eta aitaren ustea bezala, andre baten tokia etxean egon behar zuela esan zion.

Fannyk ez zuen amorerik eman eta berriz, etxeko "Igande musikalak" berreskuratu zituen. Berriz, Berlineko bizitza kulturalari bultzada bat ematea lortu zuen.

1840. urtean haren bizitzako ametsa bete zuen: Italiara bidaiatzea. Italian zela, bera bezalako musikari handiak ezagutu zituen eta bueltatzerakoan idarberrituta eta idei musikalaz beteta zegoen. 32 urte zituela bere lehenengo kontzertua eskaini zuen etxeko esparrutik kanpo. 
Ikus dezakegun moduan, bi anai-arreben errealitateak oso desberdinak izan ziren.  Felixek 13 urte zituen bere lehenengo kontzertua eskeini zuenean. 

Fannyk emandako kontzertu horretan, Felixen Pianorako 1. kontzertua jo zuen. Emakume bat musiko profesional gisa eremu pribatutik kanpo kontzertu bat eskaintzen! Garai hartako arau eta balore zorrotzak apurtu egin zituen Fannyk!

1846. urtean bere konposiziorik onena idatzi zuen: biolinarako, pianorako eta txelorako hirukotea (opus 11). 

Tamalez, urte bat pasa ondoren garun-infarto baten ondorioz hil egin zen. 41 urte zituen.

Felixen tristura ikaragarria izan zen eta ezin izan zuen gainditu. Musika idazteari utzi zuen eta hortik gutxira buruko isuri bat izan zuen. Bost hilabete eta gero, ahizpa bezala hil egin zuen.

Iturria: ATENEAS

Horrela hitz egin zuen Zaratustrak.

Stanley Kubrick-ek, zine-zuzendariak, munduko poema sinfonikorik ospetsuena bihurtu zuen aurrean dugun musika-lan hau. Horrela hitz egin zuen Zaratustrak, Richard Straussek konposatutako poema sinfoniko bat da. 

Richard Strauss

Zaratustra aintzinako Persian bizi izan zen pertsonai semilegendario bat zen eta bere irudian oinarrituta Friedrich Nietzschek idatzi filosofiko bat sortu zuen. Idatzi honen ideia nagusia hauxe izan zen: 

Potere-borondateri eta saiakera intelektualari esker, gizakiak bizitza kaxkarratik eta konformismotik urruntzeko aukera dauka. Bide horretatik gizakia iritsiko litzateke urrezko garaiara.

Idatzi hau 1883 urtekoa da eta garai horretako kristau tradizioarekin zeharo austen zuen. Oso idatzi polemikoa izan zen.

Straussek musika-lan hau sortzerakoan Nietzschek planteatutako gizakiaren bilakaera isladatu nahi zuen:  gizakiaren jatorritik  urrezko garaiara iritsi bitarteko bilakaera.

Beraz, entzuterakoan, animatzen zaituztet gizakiaren bilakaera irudikatzera!     

Juan de Anchieta.

Aurreko sarreran berpizkundean egon gara. Sarrera hori irakurri duzuenok badakizue hitz egin dizuedala euskarazko kanta zaharrenari buruz, Jançu Janto, Errege Katolikoen Jauregiko Kantutegian jasota.

Gaur, errege horien gortean lan egin zuen konpositore bati buruzko informazio dakart. Haren konposizioak ere kantutegi horretan jasotzen dira. Bere izena Juan de Anchieta da.

1462 urte inguruan Azpeitian jaio zen eta Ignazio Loiolakoaren familiakoa zen. Jendeak esaten duen bezalaxe... mundua zapitxo bat da!!

Errege Katolikoei musika asko gustatzen zitzaiela esan dezakegu eta haien gortean musika asko egiten zen.

Isabel Katolikoa erreginak abesbatza bat zeukan, eta bertan Juan de Anchietak abesten zuen. Anchieta hainbeste gustatu zitzaion erreginari,  haren semearen, Juan printzea, musika irakaslea izendatu zuela.

Isabel erregina hiltzean, haren alaba Juana Eroa Gaztelako erregina bihurtu zen. Gaztela garai horretan erreinu handia eta inportantea zen eta Anchieta Juana Eroaren musikaria izatera pasatu zen.
Juana Felipe Ederrarekin ezkonduta zegoen eta Belgikako jauregi batean bizi ziren; beraz, Anchietak Belgikara bidaitu zuen.

Juanaren bizitza ikaragarria izan zen... Badakizue zergatik deitzen zioten Eroa? Felipe Ederrarekin zeharo maiteminduta zegoelako. Hura, izenak dion bezala, oso-oso guapoa zen; halere, ez zuen Juana batere maitatzen eta ez zion kasurik egiten. Egoera hau dela medio, Juana oso gaizki sentitzen zen.

Feliperi bakarrik gauza bat interesatzen zitzaion Juanarengandik: Gaztelako koroa. Beraz, Juanari buruzko gauza oso itsusiak esaten hasi zen, eroa zegoela besteak beste. Gendeak sinistu zion eta Juana erotzat hartu zuten.

Juana Tordesillaseko jauregian giltzaperatua egon zen ia 50 urtez. Ikaragarria, ezta? Baina aizue! Anchietari buruz ari garela! Anchieta itxialdi horretan 4 urtez Juanaren musikaria izan zen. Aurrerago, 1512. urtean, Fernando Katolikoaren gortera pasa zen.

Ikusten duzuenez ez zen gelditu! Zahartzaroan Azpeitira erretiratu zen eta jaio zen herrian hil zen.

Hemen uzten dizuet haren "villancico"rik ezagunena: Con amores, la mi madre.

Peru eta Otsoa. Ipuinak eta jolasak.

Peru eta otsoa, Sergi Prokopiev idatzitako ipuin musikal bat da. Baina ipuinari buruz hitz egin baino lehen, kontatu nahi dizuet ipuin hau idaztearen zergaitia.

Horretarako, Errusian kokatu behar gara, 1936. urtean. Garai honetan bazegoen emakume bat NATALIA SATZ izenekoa Moskuko Umeentzako Antzerkiaren sortzailea izan zena. Antzerki honen helburua arteak umeengan zabaltzea zen etorkizuneko publiko aditua bihur zitezen. Errusian kultura asko-asko zaintzen zen.
Beraz, Natalia Satzek haien arteko adiskidetasuna aprobetsatuz, Prokopieferi eskatu zion mesedez ipuin musikal bat idaztea adin guztiko umeek orkestrako musika ezagutu zezaten; eta hori gertatu zen 1936.ean.


Prokopiefek, lau egunetan ipuin musikal zoragarri hau asmatu zuen eta ipuinaren pertsonaiak musika-tresnetan transformatu zituen. Nola? Pertsonai bakoitzari musika-tresna bat egokituz:

• Peru: biolinak 
• Txoria: zeharkako txirula
• Ahatea: oboea
• Aitona: fagota
• Katua: klarinetea
• Otsoa: tronpak
• Tinbalak: ehiztariak

Hemen azpian, audioak nahastutak daude. Entzun eta asmatu zein pertsonaiari dagokion doinu bakoitzak!

Utziko dizkizuet baita ipuinaren hiru bertsio desberdinak: 

Ipuina ezagutu ondoren, jarduera hau proposatzen dizuet:

Fitxa hauek deskargatu nahi badituzue KLIKATU HEMEN.

Gehiago nahi baduzue, jolas hauek egin ditzakezue:

Egilea: Euskadiko Orketra

Egilea: Miren Gallarda

Camile Saint-Saëns: ANIMALIEN IHAUTERIA

Camille Saint-Saëns piano-jotzaile bikaina izan zen eta 2 urtekin piano jotzen hasi zen. 5 urterekin bere lehenengo musika-lana idatzi zuen eta 10 urterekin jada kontzertuak eskeintzen zituen! Ume prodigioa, ezta?

Animalien inauteria, hemen ezagutuko dugun musika-lana, 50 urtekin asmatu zuen.

Zergatik ihauteria deitu zion? Musikariak mozorratuta jotzen zutelako? Ez!

Berez, parodia musikal bezala asmatu zuen; hau da, txantxa musikal bezala zenbait instrumentu-jole eta konpositore zirikatzeko. 

Obra musikal honek 14 pieza musikalaz osatuta dago eta bakoitzak animalia bat irudikatzen du (11. izan ezik)

Adibidez, 11. pieza "pianojoleak" izenekoa, piano ikasleak irudikatzen ditu eskala musikala gora eta behera errepikatzen dutela....

Beste pieza batean, Offenbach deitutako konpositore bati beste txantxa bat egin zion. 

Offenbachen obrarik ospetsuena (Can-Can) bertsionatu zuen. Saint-Saënsen bertsioan, Can-Can oso astuna eta motela agertzen da eta dordoka batzuk dantzatzen dute.

Halere, oso musikari serioa zenez ez zuen nahi animalien ihauteria ezagutaraztea... Zer pentsatuko zuten beste musikariek! Horrek pentsatzeak lotsatzen zion!! 

Bakarrik bere lagun onenen aurrean jotzen zuen.

Hil ondoren, lan hau publikatu zen haren musika-lan ospetsuenetako bat bihurtuz!

Hemen utziko ditut gelan erabili ditzakegun musikograma batzuk:

LEHOIA

Egilea: Idoia Madariaga

KUKUA

Egilea: Freixinos

AKUARIOA

ELEFANTEA

KANGUROAK

BUKAERA

RICHARD WAGNER. Nibelungoen eraztuna.

Wagner.

Zein da Wagner?

Musika a lo grande egitea gustatzen zitzaion konpositore alemaniarra zen; XIX. mendekoa.

Gauzak  "bonbazia handian" egitea hainbeste gustatzen zitzaizkon lau eguneko opera bat asmatu zuela! Imajinatu! Lau egun irauten dituen kontzertu bat!! Eneeeee...... Ze aspergarria!!!
Gainera, oso perfekzionista zenez eta dena bikain gelditzea nahi zuenez 26 URTE eman zituen opera hau idazten.

Opera honi NIBELUNGOEN ERAZTUNA deitu zion eta lau zati ditu: Rhineko urrea, Valkiria, Sigfrido eta Jainkoen gainbehera.

Hau sorpresa, eh? Zer usten zenuten, valkiriak Clask Royalek asmatutako zerbait direla?? 
Ez, ez, ez. Alemaniar mitologiako izakiak dira eta Wagnerri esker Valkiriak eta beste bitxikeri batzuk pittin bat ezagutuko ditugu.

Esan dugunez, opera hau alemaniar mitologiako kondairetan oinarrituta dago eta eraztun poteretsu baten istorioa kontatzen du.

Iturria: algarabianinos.com

Ah!!! hau ere ezaguna egiten zaizue, ezta? Eraztunen jaunaren liburua! Bai, Tolkienentzat, Eraztunen jaunaren idazlea, opera hau inspirazio iturri izan zen, baina hori beste txaskarrillo bat da.

Saiatuko naiz operaren argudioa laburtzen, beraz, eroso jarri lau eguneko kontakizuna laburtu behar dizuedalako!!!

Istorioa hasten da Rhin ibaian. Bertan, urre magikoa duten ninfa batzuk bizi dira. Urre hori urtzen bada, inguruan dagoen guztia kontrolatu dezaken eraztun bat sor daiteke.

Printzipioz erreza dirudi, ezta? bada... horrek trukoa dauka, urrea galdatzeko edo urtutzeko BE-TI-KO amodioari uko egin behar delako!

Nibelungo bat iristen da ibai honetara eta ninfa eder horiekin ligatzen saiatzen da. Hauek aldiz, barre egiten diote eta gaixoarekin sartzen dira.

Iturria: algarabianinos.com

Zer egiten du nibelungoak? Pikutara! Amodioari uko egiten dio, urre magikoa lapurtzen die eta badoa lur azpian duen etxera.
Iristen denean gainontzeko nibelungoak menperatzen ditu eta hemendik aurrera hasten da istorio honen saltsa!
  
Saltsa honetan WOTAN sartzen da; jainko bat da eta erraldoi batzuei eskatzen die WALHALLA (paradisu bat) eraikitzea.

Iturria: renegadetribune.com

Wotanek lan hori ordaintzeko dirurik ez duenez, komentatzen die ea nahi duten nibelungoren eraztuna, eta erraldoiak, baietz bezala erantzuten diote.

Wotanek nibelungori eraztuna kentzen dio erraldoiei emateko, baina erraldoi tuntun hauek eraztunaren poterearen berririk ez dutenez, ez dakite zertarako erabili dezaketen eta gordetzen dute.

Eta valkiria???? lasai, lasai, pazientzia pixka bat izan.

Oraindik Wotanekin pixka bat geldituko gara. Bikiak ditu, baina hauek koxkortzen dira jakin gabe anai-arrebak direla. Haunditan maitemintzen dira eta seme bat dute.

Vale! behingoz valkiria eszenan sartzen da!! Sarrera emateko entzun, entzun...

LA CABALGATA DE LAS VALKIRIAS

Wotan, nik ez dakit zergatik, seme honekin haserratzen da eta hiltzeko asmoz valkiria bat kontratatzen du. Qué chasco carrasco!!! Valkiriari lan hori ez zaio interesatzen eta ez du egin nahi.

Nola?? Wotaneri kasurik ez??? Ale, valkiria zigortuta dago kaso ez egiteagatik. Loti ederra bezala, lotara zigortzen du eta bakarrik zaldun bat esnatu dezake. Hain gaiztoa da Wotan, haren ohea suaz inguratzen duela, hau da hau!!

Zaldun hori SIGFRIDO deitzen da eta hau kasualitatea!!! Wotamen semea da!!!

Bueno, detailetan sartu gabe, Sigfrido honek poterezko eraztuna lortzen du eta super zalduna denez, valkiria ere salbatzen du.

Ea bukatzen dudan! Hau kulebroia!! Gazte batzuk Sigfridori buru-garbiketa egiten diote eta eraztuna zein valkiria entregatzeko konbenzitzen diote... Valkiria kokoteraino dago, eta jenio handiko emakumea denez, eraztuna hartuz hasierako ninfei itzultzen die eta azkenik DENAK hiltzen dira.

TXIN PUN!!!! 

Honeraino irakurtzen iritsi bazarete... txapeldunak zarete!!!

 

Musika zuzendari honi esker, LORIN MAAZEL, opera honen bertsio laburtuta gozatu dezakegu, ordubete eta piko irauten du. Horrela bai ahal dela, ezta? Mila esker Lorin Maisua!!!

"Mendiko erregearen kobazuloan"

Musikalan hau Peer Gynten abenturetan oinarrituta dago. Peer sormen handiko mutila da, baina baita arroa eta zuhurra ere. Egun batean Ingrid ezagutzen du herriko festa batean eta zeharo maitemintzen da. Ingridek aldiz, Peer baztertzen du ez zaiolako batere gustatzen haren arrokeria eta diruzalekeria.

Peer, tristuraz josita, basora abiatzen da eta bertan dagoela, printzesa omen den neska eder batekin topatzen da. 

Neskak bere erreinura joateko gonbidapena luzatzen dio dirua eta ospea lortuko duelaren engainuarekin, eta Peerek, liluratuta, onartzen du. Halere, iristen direnean izutzen da konturatzen denean erreinu hori trollez betetako kobazulo bat dela!

Noski neska printzesa dela, kobazulo horretako erregearen alaba delako!!
Trollek Peer ikustean pozez zoratzen jartzen dira eta haiekin betiko gelditzea nahi dute.

Peer, ahal duenean larrialdi hartatik ihes egitea erabakitzen du. Lortuko ote du kobazulotik ateratzen?

Goazen bideoa ikustera!

"Mendiko erregearen kobazuloan" Peer Gynt suitearen laugarren eta azken mugimendua da. Musika lan honen egilea Edvard Grieg izan zen, norvegiarra eta erromantizismo musikalaren ordezkaria. Bere musika-lanetan norvegiako herri-doinuak erabiltzen zituen.

Griegek "Peer Gynt"en suitea 1876 idatzi zuen.

Hiru MUSIKOGRAMA uzten dizkizuet entzunaldia biribiltzeko. Lehenengoa bemola musika-blogakoa da, bigarrena Musication kanalekoa eta hirugarrena ez dakit norena den... norbaitek baleki informazioa eskertuko nioke! 

ZARZUELA. Historia, konpositoreak eta jarduerak.

Zer da zarzuela? Noiz sortu zen? Gaur egun egiten den zerbait al da? Norbaitek ikusi al du zarzuelaren bat? Noizbait jo al dituzue kastañuelak? 

Galdera hauen erantzunak eta gauza gehiago material honetan topatuko ditugu. 6.mailan zarzuelaren historian murgilduko gara eta era teorikoan zein praktikoan ezagutuko dugu!

Praktika nola?? Ba.... kastañuelak joz!! 

Aquí encontrarás el material en castellano.

"Erakusketa bateko margolanak". Modest Mussorgsky.

Musika-lan honen konpositorea Modest Mussorgsky deitzen da. Errusian jaio zen 1839an.

Viktor Hartmann, bere lagun onenaren omenez idatzi zuen. Viktor margolaria zen eta 39 urte zituela hil zen.

Mussorgskyk musika-lan honetan, "Erakusketa baten margolanak", Viktorrek marraztutako margolanen erakusketa irudikatzen du. Hamar koadro badira, erakusketa barruko ibilaldia ere irudikatzen du.

WIX honetan koadro guztiak bildu ditut. Interneten topatu ditudan baliabide batzuk daude eta nik sortutako pare bat musikograma ere.

Musika zirraragarria da! Sartu eta, ni bezala, gozatu!

Hemen utziko dut Iratxe Allenderen lan proposamena. Mia esker Iratxe!