maiatza 25, 2019

Alostorrea

J.A. Arana Martijak dion bezala, Alostorrea musika eta letra batera dakarren euskal kantarik zaharrenetako bat da. Kanta hau eresi bat da eta bertan Alosen gertatutako zoritxarreko gertaerak kontatzen dira:

Alostorrea Debako etxe nagusi baten izena zen. Bertako jauna, Beltran Perez de Alos, bi aldiz ezkondu zen.Lehenengo emaztearekin alaba bat izan zuen, Uxue izenekoa.
Alargundu zenean, Alos jauna berriro ezkondu zen. Alosek, biziki maite zuen Uxue, baina emazte berriak berriz, ez zuen batere maite.

Halako batean, Beltran Perez de Alos jaunak, gerrara joan izan behar zuen.  
Gerran zela, emaztearen eskutitz bat jaso zuen. Bertan Uxue, alaba maite hark, sasikume bat, hau da, aitorik gabeko haurr bat izan zuela esaten zion.
Beltran jauna triste, etxera itzuli zen.
Dorrea begien bistan zuela, zuzenean etxeratu ordez, taberna batera joatea pentsatu zuen. Afaltzen ari zela, bi gizon sartu ziren ozenki hitz egiten. 
Jaioberri horri buruz hitz egiten ari ziren eta batek Alos jaunaren emaztearen antza handia zuela esaten zuen.

Beltranek hau entzun zuenean, egia jakin behar zuela erabaki zuen.
Honela bada, hilkutxa baten barruan sartzea bere ezpatarekin eta gisa horretan etxera eramateko agindua eman zien haren gizonei.

Alostorrea senidez eta lagunez bete egin zen, denak negar batean. Txandaka, denak pasatu ziren hilkutxaren aurretik hildakoari azken agurra emateko.

Uxueren txanda iritsi zenean, aitari musu bat eman zion kopetan. Gero, bertso batzuk kantatu zituen dorrean jaiotako haurraren jatorria adierazten zutenak: haren emaztea eta haren lehengusu "Bela Beltza"rean zena, alegia.

"Bela Beltza" ere bertan zen, eta bertsoak entzun zituenenan Uxue hiltzeko asmoz hurbildu zen.
Beltran de Alos jauna, bere hilkutxatik jaikiz, ezpata hartu eta "Bela Beltza" hil zuen.



ABESTIA HEMEN klikatuz deskargatu dezakezue. 

Abesti hau orain dela urte mordo topatu nuen interneten. Instituto bateko ikasle batzuek egindakoa da. Tamalez gaur egun ez dut gogoratzen institutoaren izena eta ezin dut lotura aurkitu interneten. Norbaitek honen berri izango balu, pila bat eskertuko nioke edozein informazio. Lan bikaina egin zuten eta merezi duten aipamena egin nahiko nieke.



Azpian dagoen dokumentua Debako udalak sortu zuen materiala da Alostorreko kondairaren inguruan.

Iturria: Debako udala





maiatza 02, 2019

"My Sharona" Proposamen erritmikoa.

"My Sharona" The Knack taldearen kantarik ospetsuena da. 1979an argitararu zen eta oso kanta potentea da, nire faboritoenetako bat.

Praktikatuko eta biziko dugu proposamen honen bidez. Beharko dugun materiala bitxia eta sinplea da: irakurtzen zaudeten liburu bat, bi errotulagailu eta kartulina. Arraro xamar, ezta?

Zin dagizuet emaitza kuriosoa eta dibertigarria dela, bideo honetan ikus dezakezuen moduan, eta animatuta bazaudete denbora galdu gabe has gaitezke!



Hemen daude abestian zehar egin beharko ditugun erritmo guztiak bukle moduan, beraz lehenengotik hasi eta ongi ateratzerakoan hurrengoa saiatu! Ispilu moduan daude, errezagoa izan dadin ;-)



apirila 02, 2019

Vivaldiren udaberria.

Vivaldiren musikarekin udaberriaren iritsiera ospatuko dugu. Bideo hau MUSICAEDUCAk sortutako ipuinaren egokitzapena da, euskaraz eta zenbait moldaketekin. 

Askok eta askok ezagutuko duzue eta bakoitzak bere "toke" propio emanten badion arren kontatuko dizuet nola lantzen dudan.




Bideoa ikusi ondoren, apur bat komentatzen diet nor den konpositorea eta hasten gara dramatizazio bat egiten ipuineko pertsonai bihurtuz. 

Entzunaldia ongi jarrai dezaten marrazkiak eraskusten dizkiet, horrela jakingo dute doinu bakoitzean zertan bihurtu beharko diren. Lorea gai nagusia izango da. Gai nagusiko doinuarekin hau kantatzen dugu:

Udaberria heldu da,
dena kolorez jantzi da 
zelaiak esnatu dira (BIS)

Txoritxoek adarretan
abesten dute goizero,
bizitza berritzen ari da. (BIS)


Hurrengo jardueran, ikasle bakoitzari pertsonaiak banatzen dizkiet  margotu ditzaten, eta geroago, egindako marrazkiak beste entzunaldi batean erabiliko ditugu. Kasu honetan dramatizatu beharrean, entzundako doinuaren arabera marrazkiak altsatu-erakutsi beharko dituzte.

Musika-tresnak ere erabiliko ditugu. Musikaren doinu bakoitza ongi barneratuta dutenez ikasleak lau taldetan banatzen ditut. Talde bakoitzak pertsonai bat izango da:
  1. Lorea (kaskabilo)
  2. Txoria (pandereta)
  3. Ibaia (marakak)
  4. Tximeleta (triangelua)
Entzunaldia bi alditan lantzen dugu. Lehenengoan, marrazkiak erakusten diet, baina bigarren aldian marrazki gabe egiten dugu. Doinua jarraituz, ikasle bakoitzak jakin beharko du noiz jo behar duen.

Bukatzeko, entzunaldia oso landuta dagoenez, marrazki hauek ordenatu ditzakete: denon artean talde handian, ikasle bakoitzari fitxa emanez...

martxoa 20, 2019

Ostinatoa

Eskema musikal baten etengabeko errepikapenean datza ostinatoa. Batzutan errepikatzen dena melodia zati bat izan daiteke ala erritmo bat; besteetan melodia eta erritmoa nahastuta izan daitezke ostinatoa osatzen dutenak. Abesti ospetsu honetan oso ongi antzeman dezakegu ostinatoa. Hasieran agertzen da eta abesti osoan zehar luzatuko da.





Orain gure txanda iritsi da eta musika-tresnak hartuta ostinato erritmiko batzuk praktikatuko ditugu bideo honi esker!

martxoa 07, 2019

"Can can" Offenbach. Proposamen erritmikoa

Jacques Offenbach  Alemanian jaiotako konpositorea eta biolontxelojolea izan zen. Halere, denborakin Frantzian nazionalizatu zen. Opera komikoaren asmatzailea izateaz gain, eragin handiko konpositorea izan zen XIX. mendean.

Bi proposamen erritmiko hauek Offenbachen Orfeus infernuan operako zatirik ezagunenari dagozkie. Perkujole bihurtu beharko zarete bi bertsio hauei aurre egiteko; bata bestea baino zailagoa.
Beraz, makilak hartu eta hasi probatzen! Ziur nago pila disfrutatuko duzuela, nik behintzat oso ondo pasatu dut! Animatu eta kontatu ea zer moduz moldatu zareten!


otsaila 19, 2019

"Pailazoen dantza". Erritmograma

Hemen disfrutatu dezakezue Felix Mendelssohnen musikaz erritmograma honen bidez. 
"Pailazoen dantza", Uda gau bateko ametsa obraren zati bat da. Animatzen zarete?


Felix Mendelssohn. "Uda gau bateko ametsa"

Felix Mendelsson konpositore alemaniar bat izan zen, eta bere ahizpa Fanny bezala, ume prodigioa. Hamaika urtekin piano eta biolinarako hirukote eta sonata bat idatzi zituen.


"Uda gau bateko ametsa" William Shakespearek idatzitako komediarik ospetsuena da eta Felixek bere nerabezaroan obra hau irakurri ondoren harentzako obra-musikal bat idaztea erabaki zuen. 17 urte zituela obra honentzako Obertura bat konposatu zuen. 

17 urte beranduago Prusiako enperadoreak antzerki-lan horrentzako musika osoa idaztea enkargatu zion eta Felixek musika-lan horri osotasuna eman zion: Oberturatik aparte, beste hamabi mugimendu gehiago idatzi zituen orkestrako atalak zein ahotsarenak tartekatuz. Hauetatik guztietatik ezagunen diren mugimenduak hauek dira: Scherzo, Marcha Nupcial, Intermezzo eta Nocturno.

Ipuin labur honetan ezagutuko duzue Shakesperen istorioa, baita Mendelssonhnek idatzitako musikaren erakusketa bat.



otsaila 15, 2019

Fanny Mendelssohn

Talentu handikoa den erromantizismoko konpositore baten sarrera bat prestatzen ari naiz, zein Mozart bezala, ume prodigioa izan zen. Felix Mendelssohneri buruz ari naiz, eta haren gaitasun handiak disziplinari eta lanari esker garatuak izan ziren haren haurtzaroan. 

Halere, Felixeri buruz hitz egin baino lehen, haren ahizparen bizitza kontatu nahi dizuet:  Fanny Mendelssohn, Felix baino gaitasun gehiago izan zituen neskak.

Garai horretan,  XIX. mendean, emakumezkoa ala gizonezkoa jaiotzeak pertsona baten etorkizuna baldintzatzen zuen.
Abraham, Fanny eta Felixen aita, haren luxuzko etxean kontzertu batzuk antolatzen hasi zen. "Igande Musikalak" deitzen ziren eta bertan, gure anai-arrebek publikoaren aurrean jotzen zuten.
Abrahamen asmoa Felixen etorkizuneko ibilbide profesionala musikari bezala poliki-poliki zabaltzea zen. 
Hala eta guztiz ere, Fannyrekiko zuen asmoa zeharo desberdina zen. Aitaren hitzetan, inoiz ezingo zuen musiko profesionala bilakatu, andre baten tokia etxe barruan egon behar zuelako. Fannyren talentu miresgarri hori etorkizuneko senarrari atsegin egiteko baino besterik ez luke balioko. Ikaragarria, ezta?
Baina ez pentsatu Abraham gaiztoa zela. Asko maite zuen bere alaba, eta bere ustearen arabera erabaki hori Fanyrentzat hoberena zen. Beraz, Fannyren gaitasun musikalak ez ziren kaleratzen, bere sormena etxe barruan geratzen zen.

Bitartean, Felix musikari handia bilakatzen hasi zen, eta Fannyrekiko zuen miresmena handia zenez, eskeintzen zituen kontzertuetan Fannyk asmatutako obrak interpretatzen hasi zen bere lanak izango balira bezala. Obra horiek oso harrera ona izan zuten publikoaren aurrean. Izan ere, Viktoria Erreginaren aurrean kontzertu bat egin behar izan zuenean Erreginak gehien estimatzen zuen musika-lana jotzea agindu zion. Lan hori ITALIANA deitzen zen, Fannyk asmatutakoa. Felixek Erreginari aitortu behar izan zion musika-lan hori bere ahiazparena zela.
Denbora pasa ahala, Fannyk ezkondu eta ume bat izan zuen.  Hori zela eta, musika alde batera utzi behar izan zuen. Halere, urte batzuk pasa ondoren, garai batean etxean egiten zituzten "Igande Musikalak" berreskuratzea erabaki zuen. Instrumentu-joleak eta abeslariak elkartu zituen eta musika-talde horren zuzendari bihurtu zen. 
Kontzertu horiek Berlinen oso arrakastatsuak bihurtu ziren eta Fanny bere konpositore faboritoen lanak, anaiarenak barne, eszenaratzen zituen. Alabaina, arrakasta gehien lortzen zuenean berak asmatutako musika interpretatzerakoan zen.
Kontzertu horietara Paganini, Liszt ala Clara Schuman bezalako musikari handiak bertaratzen ziren.
Bere aita hiltzerakoan, tristura sakonean amildu zen eta igandeko kontzertuak bertan behera utzi zituen. 
Indarrak berreskuratu zituenean  Felixeri laguntza eskatu zion idatzitako obra musikal batzuk interpreta zitzan. Hala ere, denboraren poderioz Felixen pentsamendua garai hartako baloreetara moldatu zen eta aitaren ustea bezala, andre baten tokia etxean egon behar zuela esan zion.
Fannyk ez zuen amorerik eman eta berriz, etxeko "Igande musikalak" berreskuratu zituen. Berriz, Berlineko bizitza kulturalari bultzada bat ematea lortu zuen.

1840. urtean haren bizitzako ametsa bete zuen: Italiara bidaiatzea. Italian zela, bera bezalako musikari handiak ezagutu zituen eta bueltatzerakoan idarberrituta eta idei musikalaz beteta zegoen. 32 urte zituela bere lehenengo kontzertua eskaini zuen etxeko esparrutik kanpo. 
Ikus dezakegun moduan, bi anai-arreben errealitateak oso desberdinak izan ziren.  Felixek 13 urte zituen bere lehenengo kontzertua eskeini zuenean

Fannyk emandako kontzertu horretan, Felixen Pianorako 1. kontzertua jo zuen. Emakume bat musiko profesional gisa eremu pribatutik kanpo kontzertu bat eskaintzen! Garai hartako arau eta balore zorrotzak apurtu egin zituen Fannyk!

1846. urtean bere konposiziorik onena idatzi zuen: biolinarako, pianorako eta txelorako hirukotea (opus 11). 
Tamalez, urte bat pasa ondoren garun-infarto baten ondorioz hil egin zen. 41 urte zituen.

Felixen tristura ikaragarria izan zen eta ezin izan zuen gainditu. Musika idazteari utzi zuen eta hortik gutxira buruko isuri bat izan zuen. Bost hilabete eta gero, ahizpa bezala hil egin zuen.

Iturria: ATENEAS

otsaila 04, 2019

Untxitxoak

Hemen partekatzen dut beste kanta bat haur-hezkuntzan lantzeko. Gitarrarekin landu izan dut baina bila eta bila Youtuben oinarri instrumental batekin topatu naiz, ze suerte! eta horrela askoz itsurosoago gelditzen da, jeje.

Txikiei asko gustatzen zaie, eta dantzatzeko aukera ere ematen digu. Gainera, gelara pelutxezko untxitxo bat eramaten badugu, guztiz zoratuko dira! 

urtarrila 14, 2019

Baga, biga, higa. Instrumentazioa

Orain dela denbora bat, Donostiako Orfeoiak eta Euskadiko Orkestrak eskeinitako kontzertu batean, berriz Baga, biga, higa bertsio sinfonikoa entzuteko aukera izan nuen. Eta buuufff!!! oilo ipurdi jarri zitzaidan!! Gure Mikelen ordez abeslari batek haren papera hartu zuen eta bene-benetan bazidurien Mikel gurekin zegoela. Ikaragarri benetan!

Horren ostean, musika-lan hori geletara eramateko gogo izugarri piztu zitzaidan eta Mikel Laboaren kontzertu hori bilatu ondoren lanean jarri nintzen. Gure eskolan poxpolina jotzen dugunez poxpolinarako bertsio bat prestatu dut, baina txirula jotzaileentzat ere beste bat sortu dut. Bat eginda, moldaketa txiki batzuk baino besterik ez nituen egin behar. 

Haizezko tresnaz gain, triangelua, plaka-instrumentuak eta kaxa ala kuboak erabiltzeko pentsatuta dago. Egitekotan, espero dut asko disfrutatzea!



urtarrila 07, 2019

Kaldereroak

Esku batean danborrak eta bestean sartaiak. Jesus! Hau bai dela eskola hasteko modurik onena!


Danborrada

Oporretatik bueltatu eta musika-gela zapaldu bezain laister danborrada prestatzen hasi behar dugu. Gustora gainera, danborraz perkusioa egiteko aitzaki onena daukagu eskola osoan!

abendua 31, 2018

Lehenengo emakume musikaria euskalduna: Kalam.

VIII. mendearen inguruan arabiarrak penintsulan sartu ziren, eta Nafarroako zenbait lurralde okupatzeaz gain, iparraldeko lurraldeak ere konkistatzea saiatu ziren inongo arrakastarik gabe; aurrez-aurre baskoiak zeuden.
Iturria: http://leyendasmirdalirs.com/2016/02/12/pueblos-originarios-vascones/

Musulmanek baskoien kontrako gerra batean, Kalam izeneko neska euskaldun bat bahitu eta Ekialdera eraman zuten. Kalamek Medinan pasa zuen bere hautzaroa eta bertan olerki arabiarrak errezitatzeko artea zein abeslaria izateko teknika irakatsi zioten. Handitan, haren arterako gaitasunak hain deigarriak ziren Abdelraman II-ak bere jauregira eraman zuela gorteko musikaria izateko. Momentu horretatik aurrera Kalam qiyan bihurtu zen.


Iturria: http://mezquitacordobesa.blogspot.com/

Qiyanak morroi abeslariak ziren eta arterako ikasketak jasotzen zituzten haien bizitza ososan zehar. Beraz, Kalamek musika ikasketak jasotzen jarraitu zuen eta haren talentua handitzen joan zen harik eta konpositore bikaina bihurtu zen arte. Abdelraman II-a hain liluraturik zegoen Kalamekin maitemindu eta ezkondu egin zela.

Beno, eta hau izan da Kalameri buruz jaso ahal izan dudan guztia. Zer iruditu zaizue lehenengo emakume musikari euskaldunaren historia?  Mila eta bat gau ipuineko istoriotako bat izan zitekeen, bai, baina istorio tristea. Urrezko kaiola batean giltzaperatuta dagoen talentu handiko emakume batena...

Gaur egunera soilik iritsi zaizkigu Kalamen olerki batzuk, baina musikarik ez. Beraz, berak egin ahal izan zuen musikaren adibide bat utziko dizuet, qiyanen musika hain zuzen.



Loturak:
http://www.musicaantigua.com/las-esclavas-cantoras-de-al-andalus/
http://www.euskonews.eus/0569zbk/elkar_es.html












abendua 09, 2018

Horrela hitz egin zuen Zaratustrak.

Stanley Kubrick-ek, zine-zuzendariak, munduko poema sinfonikorik ospetsuena bihurtu zuen aurrean dugun musika-lan hau. Horrela hitz egin zuen Zaratustrak, Richard Straussek konposatutako poema sinfoniko bat da. 

Richard Strauss
Zaratustra aintzinako Persian bizi izan zen pertsonai semilegendario bat zen eta bere irudian oinarrituta Friedrich Nietzschek idatzi filosofiko bat sortu zuen. Idatzi honen ideia nagusia hauxe izan zen: 


Potere-borondateri eta saiakera intelektualari esker, gizakiak bizitza kaxkarratik eta konformismotik urruntzeko aukera dauka. Bide horretatik gizakia iritsiko litzateke urrezko garaiara.


Idatzi hau 1883 urtekoa da eta garai horretako kristau tradizioarekin zeharo austen zuen. Oso idatzi polemikoa izan zen.

Straussek musika-lan hau sortzerakoan Nietzschek planteatutako gizakiaren bilakaera isladatu nahi zuen:  gizakiaren jatorritik  urrezko garaiara iritsi bitarteko bilakaera.

Beraz, entzuterakoan, animatzen zaituztet gizakiaren bilakaera irudikatzera!     

azaroa 13, 2018

Erdi Aroko musika estiloak

Nolakoa zen Erdi Aroko musika? 1000 urte inguru atzera egin behar dugu jakiteko. Bideo honetan saiatuko naiz hori azaltzen. Sartzeko prest?


urria 31, 2018

urria 14, 2018

Tritsch Tratsch Polka (erritmograma)

Musika honen egilea Johann Strauss (semea) da. Austrian jaioa 1825ean, "Vals-aren erregea" bezala ezagutzen da. Hari esker, Vals-a baserri giroko dantza bat izatetik, Habsburgo Gorte Inperialaren dantza inportanteena izatera pasa zen.

Haren musika-lan ezagunetako bat Polka Tritsch Tratsch da, ziur askotan entzun duzuela. Ze iruditzen zaizue entzuteaz gain  musika-tresnaz laguntzen badugu? Bidez, irudi erritmikoak praktikatu ditzakegu: beltza, kortxea eta beltzaren isiltasuna.

iraila 29, 2018

Soinuaren intentsitatea: Erraldoiak eta ipottak

MUSICAEDUCAk oso material politak ditu haur-hezkuntzan erabiltzeko. Kasu honetan, haien ipuina "Gigantes y enanos" euskaratu dut soinuaren intentsitatea lantzeko. Material hau SUENA SUENA metodoan (Elena Huidobro eta Natalia Velilla) agertzen da.
Metodo honetako ideiak hartuta, jarraian komentauko dizuet nola lantzen dudan:

1. SAIOA
Erraldoiak eta ipottaren ipuina entzuten dugu. Bideo honetan Kabalevskyren "Komedianteen martxa" erabiltzen da Fuerte eta Pianoren arteko desberdintasunak lantzeko.



Ipuina ikusi ondoren jolas bat egingo dugu. Panderorekin, piano jotzen dugunean ikasleak pikotxean ibiliko dira; fuerte jotzean aldiz, erraldoiak bihurtuko dira zutik jarriz eta besoak goraka luzatuz ahalik eta gehien.

Denbora badugu, saioa amaitu dezakegu Erraldoi eta ipotten abestiarekin (abestia suena suena metodoan agertzen da, hau da euskaraz egin dudan bertsioa).




2. SAIOA
Ipuina berriz entzungo dugu eta bukatzean Kabalevskyren musikarekin lana egingo dugu. Kasu honetan bi talde egingo ditugu: bat ipottarena eta bestea erraldoiarena. Beraiek aukeratzen dute zer izan nahi duten. 
Gelako eremu bat markatuko dugu erraldoien gaztelua izateko, eta beste bat, ipotten perretxikoak izateko.

Arau inportante bat: erraldoiak gazteluan dauden bitartean LO egongo dira. Gainera gogoratu beharko dute OSO MOTELAK direla, eta ezin dutela korrikarik egin; hau da, ezingo dute ipottak harrapatu INOIZ. Komedianteen martxa HEMEN KLIK EGINEZ.

Bukatzean eta denbora badugu, abestia errepasatuko dugu.

3. SAIOA
Abestiarekin hasiko gara eta musika-tresnak erabiliko ditugu. Pultsua markatuko dugu eta abestiak fuerte jotzen badut esaten duenean, fuerte joko dugu eta piano jotzen badut denean, ahalik eta suaben egingo dugu.

 Gogoaren arabera aurreko saioetako jolasak errepikatu ditzakegu (normalean ipuin hau piiiiiiila bat gustatzen zaie eta askotan eskatzen dute erraldoi eta ipotten jolasa errepikatzea)

Bestela, fitxa hau egin dezakete. Ikasle bakoitzari fitxa emateaz gain lau gomets biribilak banatzen zaizkie: bi handiak eta bi txikiak.

Irakasleak panderorekin Piano edo fuerte egingo du eta ikasleek intentsitate horri dagokion gometsa ipini beharko dute.


iturria: suena suena
4. SAIOA
Bueno, hemen intentsitatearekin bukatuko genuke. Aurreko saiotan egin diren jardueren artean aukeraketa bat egin daiteke, eta amaitzeko, ikasle bakoitzak F ala P ikurrak interpretatu beharko du.
Bi orrietan F ala P handiz idatziko dugu (orri batean F eta bestean P) eta ikasleek banaka, nahi duten musika-tresna hartuz, ikurrak interpretatu beharko dituzte.
  

iraila 18, 2018

"Musikari handia". Musika-tresnak txandaka jotzeko abestia.

Abesti hau 4 eta 5 urtekoekin egiteko oso polita da. Proposamen honetan, hiru talde egin ditzakegu (edo nahi ditugunak, gelan ditugun musika-tresnen arabera) eta letrak dion moduan, talde bakoitzak bere txandan jo behar du.

Amaitzeko gela osoak, orkestra handia izango balitz bezala, jotzen du. Egin KLIK irudian!