abenduak 22, 2016

Gabon kanten jatorria.

Gabon kantak XV. mendean agertu ziren Espainian Berpizkundean, hau da Erdi Aroa eta geroko garaian.

Hasiera batean kantu profanoak ziren. Gogoratzen duzue? Horrek esan nahi du Jainkoari edo Jesusen jaiotzari buruzkoak ez zirela.

Kanta alai hauek herriko gendearentzat interes habdikoak ziren. Badakizue zergatik? Amodioari, gende arteko liskarrei edo entierroei buruzkoak zirelako. Zurrumurru aldizkarian bezala txaskarrillo asko kontatzen ziren!

Gabon kantak kantatzen zutenak gu bezain kuxkuxeroak ziren! Garai hartako kuxkuxero horiei villanoak deitzen zitzaien, baina ez izutu, ez ziren pelikuletako gaiztoak bezala!
Villanoak baserritar libreak ziren. Hortik dator villancico hitza: VILLANO-VILLANCICO.

XVI. mendetik aurrera, eliza gabon kanten arrakasta ikusirik, horiek erabiltzen hasi zen; baina ez txaskarrilloak kontatzeko, herria ebanjelizatzeko baizik. Eta elizetan erabiltzen hasi ziren.
Gai profanoak debekatu ziren eta bakarrik onartu ziren Jesusen bizitzari buruzkoak zirenak.

Juan de la Enzina trobadoreak eta olerkilariak, hasierako kanta profano horiek asko eta asko sortu zituen. Hau da ospetsuenetako bat: "Hoy comamos y bebamos".

iruzkinik ez:

Argitaratu iruzkina

Zerbait komentatu nahi duzu?